Mocht je je erin willen verdiepen, gillend gek worden - iets is idioot - en iets wijten aan iemands ‘geestelijke gesteldheid’ zijn validistische termen en kun je beter niet gebruiken.
Hoe onze taal vol zit met validisme
Los van deze indeling in vier niveaus, die veel inzicht geeft in het fenomeen validisme en de maatschappij waarin het plaatsvindt, onderscheiden we ook validistisch taalgebruik. Validistisch taalgebruik ondermijnt de positie van mensen met een beperking, hoewel dat doorgaans niet de opzet is. Voorbeelden van validistisch taalgebruik: ‘hij is gestoord’, ‘wat is dat gek’, ‘zij is achterlijk’, ‘die situatie is echt ziek’, ‘hij is blind voor de gevolgen’, of ‘wat een debiel gedoe’.
Uit de vele voorbeelden van validistische taalgebruik wil ik hier de woorden ‘idioot’, ‘imbeciel’ en ‘debiel’ onder de loep nemen. Deze woorden geven aan dat bepaalde vormen van intelligentie meer waarde hebben dan andere vormen van intelligentie. Daarbij hebben ze een geschiedenis in de diagnostiek van mensen met een verstandelijke beperking: de term idioot werd vroeger gebruikt voor mensen met een IQ van 0 tot 25, imbeciel werd gebruikt voor mensen met een IQ van 26 tot 50 en mensen met een IQ tussen de 51 en 70 werden debiel genoemd.
Van oudsher hebben mensen met een (verstandelijke) beperking bepaalde rechten niet, die mensen zonder diagnose doorgaans wel hebben. Wie in een instelling woont kan niet kiezen met wie hij of zij samenwoont en naast wie aan tafel wordt gezeten. Eten wordt door anderen bereid, soms in grote keukens. Keuzes over maaltijden of bereidingswijzen ontbreken daarom vaak.
VERPLICHTE ANTICONCEPTIE
HET RECHT OP EIGEN REGIE, OP SEKSUALITEIT EN EEN GEZINSLEVEN WORDT PERSONEN MET EEN BEPERKING VAAK ONTNOMEN
Vrouwen met een beperking krijgen nog altijd vaak de prikpil ‘opgedrongen’, opdat ze niet zwanger worden en mensen met een lichamelijke beperking wordt het recht op zwangerschap met behulp van ivf ontzegd door artsen. In instellingen zijn (seksuele) relaties vaak verboden. Het recht op eigen regie, op seksualiteit en een gezinsleven wordt personen met een beperking hiermee ontnomen.
Mensen met een (verstandelijke) beperking zijn gedurende de geschiedenis misbruikt, onderdrukt, gesteriliseerd en zelfs vermoord vanwege hun beperking. Denk bijvoorbeeld aan Aktion T4: het eugenetische programma van nazi-Duitsland, op basis van ‘euthanasie’ en verplichte sterilisatie, dat in 1939 werd gestart op bevel van Adolf Hitler. De naam T4 is afgeleid van het adres van het kantoor, Tiergartenstraße 4 in Berlijn. De diagnose, en dus de benamingen imbeciel, idioot en debiel, rechtvaardigde wat hen werd aangedaan. Dit is een extreme vorm van validisme. Gezien de geschiedenis ligt het uiterst gevoelig om deze woorden als scheldwoord te gebruiken. Racisten idioot of achterlijk noemen is pijnlijk: je bestrijdt dan racisme met behulp van validisme.
Door deze validistische termen te bezigen zet je mensen met een (verstandelijke) beperking in een kwaad daglicht. Je koppelt slecht gedrag aan het hebben van een beperking. Wie dingen doet die tegen de wet zijn, is niet ‘achterlijk’. Het is gemakzuchtig en lui om die persoon zo te noemen en er zijn veel betere woorden te bedenken, zoals crimineel of misdadiger. De snelweg blokkeren om anti-Zwarte-Piet-demonstranten tegen te houden is niet ‘idioot’: wel is het racistisch, gevaarlijk en onwettig. Een machtige man die seks heeft met vrouwen die dat niet willen is niet ‘gestoord’; hij is een verkrachter.
heb je wat te lezen op de wc 
. Had echt geen idee.
)
hmm ja zou kunnen… Wat kan je dan zeggen?