Ik weet niet of dit de juiste plek is, dus als dat niet zo is hoor ik het graag.
Mijn schoonouders maken heel vaak discriminerende opmerkingen en elke keer wil ik er wat van zeggen maar dan klap ik weer dicht. Dat dicht klappen heb ik bij hun vrij snel omdat we qua karakters zo verschillen en ze uit een heel ander milieu komen en anders denkende sowieso niet accepteren. Heeft er iemand tips?
Ik las ergens anders een tip om te vragen waarom ze zulke opmerkingen maken, en te blijven doorvragen. Bijvoorbeeld, waarom zeg of vind je dat?
Zijn de opmerkingen persoonlijk naar jou gericht?
Wel typisch, ik zag deze foto in het twitter draadje voorbij komen:
“Amanda Gorman heeft Marieke zelf gekozen” en “Wij hebben als uitgever Marieke naar voren geschoven en Amanda Gorman heeft daarmee ingestemd” zijn volgens mij twee totaal verschillende dingen 
Vast ook alleen maar witte schrijvers waar ze uit kon kiezen 
Dat is wel slim inderdaad, vergeet altijd dat je ook kunt doorvragen ipv direct er tegen in kunt gaan. Het is niet persoonlijk tegen mij wat ze zeggen maar over anderen en dat vind ik gewoon niet oké
Uitgevers be like: hier heb je 3 witte mannen en 1 witte vrouw om uit te kiezen als vertaler
Schrijver: kiest voor witte vrouw
Uitgever en vertaler: de schrijver heeft hier zelf voor gekozen hoor ophef is onterecht!!!
Beetje omgekeerd whataboutism dit. “Marieke is de goede keuze want ze komt op voor gendergelijkheid, kijk daar eens naar ipv naar haar huidskleur”
Ja en zoals hierboven ook al werd gezegd, ik vind dat er volledig voorbij wordt gegaan aan de verantwoordelijkheid van Rijneveld zelf, overigens ook in hun (ik hoop dat ik they zo goed vertaal) eigen Facebook reactie. Hoe moeilijk is het om een opdracht te weigeren en iemand anders naar voren te schuiven, grote kans ook dat de uitgever dat mee zou nemen.
Dit is toch iets wat je nu invult, we weten helemaal niet hoe dit achter de schermen gegaan is.
En stel het was andersom geweest en Gorman vertaalde het werk van Rijneveld, was dat wel oké geweest? Zou dat dat ook een non-binair persoon moeten zijn?
Ik vind 'm wel lastig hoor. Ik snap enerzijds de kritiek heel goed en dan vooral dat er wordt gekozen voor een bekend, wit persoon en niet voor een onbekende zwarte spoken word artist bijvoorbeeld. Maar zoals ik ook zeg in de eerste zin: we weten helemaal niet welke rol Gorman daar zelf in gehad heeft. Dus vullen wij nu niet in voor haar dat een andere vertaler beter zou zijn geweest?
En ik denk: poëzie is zo persoonlijk en het werk van Gorman gaat over veel meer dan alleen haar kleur. Is een persoon van kleur dan per se beter als vertaler?
Er zijn zo veel facetten die daarin meespelen: helemaal vertalen zoals Gorman het zelf zou doen kan helemaal niet. Dan het liefst iemand die het op d’r eigen manier goed doet en het idee loslaten dat het zo dicht mogelijk bij Gorman zelf moet komen.
Sorry, maar de historie van een zwarte Amerikaanse vrouw is wel echt heel anders dan een Nederlands witte vrouw die voor gendergelijkheid strijdt. Ik wil daarbij niet zeggen dat zij niet te maken krijgt met onrecht en ongelijkheid als witte queer vrouw. Maar het is gewoon wel appels met peren vergelijken.
Dus juist omdat poëzie zo persoonlijk is. Snap ik de keuze totaal niet voor een witte vrouw. En geeft aan hoeveel witheid er nog in onze samenleving bestaat.
We zijn er gewoon nog lang niet. En overigens niets ten nadele van het talent van Rijneveld.
Ik stond er eerlijk gezegd al van te kijken dat ze dit werk ook nog gaan vertalen naar het Nederlands. Het markeert natuurlijk een nieuwe periode in Amerika en het is van hoge kwaliteit, maar ik denk dat juist bij dit werk het altijd minder mooi zal klinken in het Nederlands, ongeacht hoe goed de vertaler is.
En de meeste Nederlandse literatuurliefhebbers en poeziëfanaten beheersen de Engelse taal goed genoeg om het orgineel te lezen.
Het had mij dan leuker geleken als er een Nederlands ‘antwoord’ kwam in boekvorm van bijvoorbeeld een donkere Nederlandse vrouw.
Afgezien van huidskleur, in dit interview zegt Marieke Lucas helemaal niet goed in engels te zijn en de vertaling van haar eigen boek niet eens door te kunnen komen lol
Voor mijn gevoel is het clubje mensen dat sowieso poëzie leest in Nederland erg klein. Maar ik stond niet stil bij de waarde van een gemeenschap of meer de waarde van de historische omwenteling. Sorry at ik daar niet stil bij stond, dat geeft maar weer aan dat ik ook nog erg onwetend ben.
Edit: ik heb Nederlands gestudeerd en we hadden het dan ook regelmatig over uitgeverijen en het aantal poëziepublicaties en als je dan zag wat er werd uitgebracht en het aantal stuks dan was dat zo weinig. En voor 1 vak moest je volgens mij 7 á 8 bundels lezen en eentje was er slechts geschreven door een niet-wit iemand. Dus ik had er beter bij stil moeten staan dat deze waarde sowieso hoger van waarde/belangrijkheid is, omdat het nauwelijks voorkomt.
En het kan daarnaast ook een hoge educatieve waarde hebben als je het inderdaad integreert in de (historische) context. Dan is misschien een Nederlandse uitgave nog van grotere waarde omdat poëzie als genre vaak al moeilijk wordt gevonden door leerlingen/studenten. Engels is misschien dan wel een brug te ver. Dan kan men bij vakken als maatschappijleer, Nederlands, geschiedenis, Engels, levensbeschouwelijke vorming en burgerschap wat mee doen.
Maar het zal sowieso verdomd lastig zijn om bepaalde onderdelen van Amanda Gormans werk goed te vertalen. Het moet geen AliExpress spoken word worden.
Dit doet me (ook) denken aan een situatie in Engeland. Ik heb er al eerder over willen posten maar ben er al vanuit gegaan dat niemand ervan gehoord zou hebben (goed he). Florence Given versus Chidera Eggerue, heeft iemand ervan gehoord?
Tl;dr Chidera (zwarte vrouw) en Florence (witte vrouw) zaten bij dezelfde uitgeverij. De uitgeverij promoot het werk van Florence meer waardoor ze bovenaan de boekenlijsten is gekomen. Maar Florence heeft veel werk van Chidera gekopieerd (plagiaat dus) en is dus bekend over de rug van een zwarte vrouw. Florence ontkent dit en had het in haar statement ook over ‘sensitivity readers’ waarop Chidera en andere tegenstanders hebben gezegd dat je geen boek moet schrijven over een bepaald onderwerp als je vervolgens een SR nodig hebt. #passthemic
De hele kwestie is echt mega interessant om te volgen. Het is duidelijk dat ‘wit’ veel beter verkoopt. De keuze voor MLR is daarom niet verrassend, maar wel teleurstellend.
In dit geval is een vertaler van kleur inderdaad beter omdat die o.a. de context begrijpt. Een witte Nederlandse vrouw zal nooit begrijpen hoe het is om een Amerikaanse zwarte vrouw te zijn. Ik ken ze niet omdat ik niet in het spoken world / vertaler wereldje zit maar ik weet zeker dat er zwarte vrouwen zijn die meer dan kundig zijn om dit werk te doen. Die had de uitgever moeten voorstellen. Vind dit wel een goed draadje als reactie hierop:
En @Shaaar
Wat je zegt, omdat een zwarte schrijver in dit geval de context begrijpt. Maar is dat wel zo? Dat diegene en Gorman beiden zwart zijn maakt niet per se dat ze dezelfde context begrijpen (helemaal aangezien het US // NL is). Gormans werk gaat niet enkel over haar huidskleur.
Als ervoor wordt gekozen om een vertaler te kiezen die zo dicht mogelijk bij Gorman zelf in de buurt komt, zou je wellicht meer factoren dan alleen huidskleur moeten mee laten spelen, dus ook geslacht, afkomst, opleiding, achtergrond, ev. Amerikaan enz. Maar daar hebben we het niet over, we hebben het alleen over huidskleur als doorslaggevende factor en niet over andere factoren.
In een vertaling kun je grofweg twee kanten op: of je blijft zo dicht mogelijk bij het origineel (met dito vertaler) of je laat de vertaler los en geeft er een eigen draai aan. Als in dit geval zou worden, denk ik dus dat huidskleur niet de énige factor moet zijn.
Ik ben het overigens niet oneens hoor, vind de keuze voor Rijneveld ook niet geslaagd en denk dat het terecht is dat ze de opdracht nu heeft teruggeven. Zeker als het inderdaad zo is dat er wederom geen (zwarte) mensen gevraagd zijn die geschikter zouden zijn (draadje van Clarice Gargard is idd verhelderend @Dombo) . Maar vind de discussie wel erg interessant en zoek juist graag voor mezelf uit wáárom we hiervan vinden wat we vinden zonder te blijven hangen in ‘ja, Rijneveld is niet zwart dus niet geschikt’ of juist ‘Kleur maakt niet uit, ze is er wel geschikt voor’. (laatste stuk ge-edit).
Eens met wat hiervoor gezegd is over de keus voor Rijneveld en goed dat ze de opdracht teruggegeven heeft.
Wil nog toevoegen dat ik het eigenlijk ook raar vind dat voor een bekende schrijver wordt gekozen, alsof je als je kunt schrijven ook automatisch goed bent in vertalen? Vertalen is een vak, daar zijn opleidingen voor?
edit: als de uitgeverij niet had geselecteerd op bekendheid maar expertise waren ze waarschijnlijk veel sneller bij een zwart persoon uitgekomen. Door voor te selecteren op een bekende schrijver sluit je bij voorbaat al bijna alle zwarte personen uit. (of was bekendheid een eis vanuit de Amerikaanse uitgeverij? dat zou kunnen maar ook dan had Meulenhoff kunnen zeggen: luister, wij hebben hier geen bekende jonge vrouwelijke zwarte schrijvers - shame on us - maar we hebben wel deze witte, dus kies maar tussen die en drie andere getalenteerde zwarte spoken word artists/vertalers. Nou, dan weet je wel wat Amanda Gorman gekozen had.)
Ah je papa 
Wat naar zeg, echt belachelijk dat zijn collega´s zo naar doen,
Dat geloof ik. Waar ik op doelde, is dan ook meer: als huidskleur zo belangrijke factor is, is dat dan ook direct zo doorslaggevend dat andere factoren daarnaast niet meer relevant zijn? Daar kan het antwoord ja op zijn. En dat neem ik dan aan. Ik begrijp het alleen nog niet en dat wil ik juist wel door door te vragen. Wellicht had ik meer vraagtekens moeten gebruiken.
Maar denk je ook niet dat het belangrijk is om juist verder te gaan dan alleen aannemen? Want hoe meer (flinke poging tot) begrip, hoe intrinsieker gemotiveerd de maatschappij daadwerkelijk kan veranderen.
Tuurlijk zal ik de context nooit helemaal begrijpen, maar ik denk juist dat om racisme goed te aanpakken witte mensen als ik niet alleen maar moeten aannemen (en als white savior #BLM blokjes plaatsen zonder verdere verdieping), maar ook moeten proberen te begrijpen. Niet elk vraagteken dat een wit iemand ergens bij zet, is direct ondermijnende kritiek.
En natuurlijk leer ik ook heel veel van boeken lezen, artikelen lezen etc, maar de wederkerigheid van een discussie over een specifieke case is juist heel leerzaam denk ik (maar die hoef jij niet per se te voeren natuurlijk).
Coronajaartje doorgebracht bij de nonnen in Vught?
Het illustreert denk ik nog maar eens dat ze vooral op naamsbekendheid is gekozen want de taal goed kennen is behoorlijk essentieel om een tekst behoorlijk te kunnen vertalen zou je zeggen
